Vakantiedagen berekenen doe je in uren. Een medewerker heeft per jaar recht op minstens 4 keer het aantal uren dat hij per week werkt. Bij een contract van 40 uur is dat 160 vakantie-uren, of 20 dagen van 8 uur. Bij 24 uur per week is het 96 uur. Werkt iemand maar een deel van het jaar, dan bouwt hij naar verhouding op (Burgerlijk Wetboek, artikel 7:634).
Dit artikel is voor werkgevers, planners en teamleiders die de verlofsaldi van hun team bijhouden. Je vindt een tabel per contract, rekenvoorbeelden voor instroom, contractwijziging, wisselende uren en ziekte, en de regels voor vervallen en uitbetalen. Dit is een samenvatting van de wet, geen juridisch advies. Een cao of arbeidsovereenkomst kan meer vakantie geven of andere afspraken bevatten.
De formule voor wettelijke vakantie-uren
De basis staat in de wet en is kort:
Wettelijke vakantie-uren per jaar = 4 x contracturen per week
Let bij het toepassen op drie dingen:
- Het gaat om de overeengekomen arbeidsduur, dus de uren uit het contract. De uren die iemand in een drukke week toevallig extra werkte, tellen hier niet.
- Is de arbeidsduur in uren per jaar afgesproken, zoals bij een jaarurennorm, dan geldt een overeenkomstige tijd. Meer over die afspraak lees je in jaarurensystematiek met rekenvoorbeeld.
- Het is een minimum. Extra dagen bovenop het minimum heten bovenwettelijke vakantiedagen. Die zijn niet verplicht. Staan ze in de cao, dan heeft de medewerker er wel recht op (Ondernemersplein).
Reken bij voorkeur in uren en niet in dagen. Een dag is bij een parttimer of in een ploegendienst steeds iets anders. Hoe je het ook omrekent, het wettelijk minimum komt altijd neer op vier werkweken vrij per jaar.
Tabel: vakantie-uren per contract
Veeg naar links voor de hele tabel
| Contracturen per week | Wettelijke vakantie-uren per jaar | Omgerekend naar diensten van 8 uur |
|---|---|---|
| 40 | 160 | 20 |
| 38 | 152 | 19 |
| 36 | 144 | 18 |
| 32 | 128 | 16 |
| 24 | 96 | 12 |
| 20 | 80 | 10 |
| 16 | 64 | 8 |
| 12 | 48 | 6 |
De laatste kolom is alleen een vertaling. Werkt iemand 36 uur in vier diensten van 9 uur, dan zijn 144 uur precies 16 vrije diensten, en dus vier weken. Zet in het saldo daarom altijd de uren, en reken pas bij de aanvraag om naar diensten.
Rekenvoorbeelden
Alle voorbeelden hieronder zijn fictief.
Instroom halverwege het jaar
Een medewerker begint op 1 september 2026 met een contract van 32 uur per week. Over een heel jaar zou hij 128 uur opbouwen. In 2026 werkt hij vier van de twaalf maanden.
128 x 4 / 12 = 42,67 uur, afgerond 42 uur en 40 minuten.
Bij uitdiensttreding werkt het andersom. Dan reken je het deel van het jaar tot de laatste werkdag. Rekenen per maand is een vereenvoudiging. Je kunt ook per dag of per loonperiode rekenen, wat nauwkeuriger is als iemand halverwege een maand begint of stopt. Leg vast welke methode je gebruikt, zodat iedereen op hetzelfde uitkomt.
Contract gaat omhoog of omlaag
Een kassamedewerker in een winkel werkt van januari tot en met juni 24 uur per week. Vanaf 1 juli gaat zijn contract naar 32 uur. Je rekent elke periode naar verhouding.
Veeg naar links voor de hele tabel
| Periode | Contracturen | Opbouw per heel jaar | Deel van het jaar | Opgebouwd |
|---|---|---|---|---|
| Januari t/m juni | 24 | 96 uur | 6/12 | 48 uur |
| Juli t/m december | 32 | 128 uur | 6/12 | 64 uur |
| Totaal | 112 uur |
Wie voor het hele jaar 4 x 32 rekent, komt op 128 uur en geeft 16 uur te veel. Wie bij 4 x 24 blijft, geeft 16 uur te weinig. Verwerk een contractwijziging daarom meteen in het verlofsaldo.
Wisselende uren of een nulurencontract
Iemand zonder vaste uren bouwt vakantie op over de uren die hij werkt. In de praktijk wordt vaak per gewerkt uur een percentage van een vakantie-uur opgebouwd. Hoe dat precies gaat, staat in de cao of het contract (Rijksoverheid).
Ter controle kun je terugrekenen naar de wettelijke regel. Een oproepkracht in de horeca werkt in een jaar gemiddeld 12 uur per week. Het wettelijk minimum komt dan uit op 4 x 12 = 48 vakantie-uren over dat jaar. Ligt de opbouw uit je salarisadministratie daar duidelijk onder, vraag dan na hoe het percentage is gekozen.
Ziek in de loop van het jaar
Een medewerker met een contract van 36 uur is drie maanden ziek. Over die maanden bouwt hij gewoon wettelijke vakantie-uren op. Dat geldt ook tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof, aanvullend geboorteverlof en langdurig zorgverlof. Tijdens onbetaald verlof bouwt iemand geen vakantie op. Voor bovenwettelijke uren kan de cao iets anders regelen (Ondernemersplein).
Zijn wettelijke opbouw over het jaar blijft dus 144 uur. Wil hij tijdens zijn ziekte vakantie opnemen, dan heeft hij daarvoor toestemming van de werkgever nodig (Rijksoverheid).
Een vrije dienst afschrijven in uren
Hier gaat het in de planning vaak mis. Stel dat een warehousemedewerker 36 uur werkt in vier diensten van 9 uur. Hij neemt een week vrij. Schrijf je per dag 8 uur af, dan gaat er 32 uur van zijn saldo, terwijl hij volgens het rooster 36 uur vrij was. Na een paar vakantieweken loopt dat verschil op, en bij de eindafrekening moet je het alsnog rechtzetten.
Spreek daarom vast af hoe je een vrije dienst afschrijft: de uren die op het rooster stonden, of een vast aantal uren per dag. Staat het in je cao, dan volg je de cao. Bij ploegendiensten met weken van ongelijke lengte is die afspraak extra belangrijk. Een voorbeeld van zo'n rooster is de 4-ploegendienst.
Houd ook overuren die als vrije tijd worden gecompenseerd apart. Dat zijn geen vakantie-uren en ze volgen eigen regels, zoals beschreven in tijd voor tijd met rekenvoorbeeld.
Wanneer vervallen vakantiedagen?
Veeg naar links voor de hele tabel
| Soort uren | Termijn | Opgebouwd in 2026 |
|---|---|---|
| Wettelijke vakantie-uren | Vervallen 6 maanden na het einde van het jaar van opbouw | Vervallen op 1 juli 2027 |
| Wettelijke uren die de medewerker redelijkerwijs niet kon opnemen | Verjaren 5 jaar na het einde van het jaar van opbouw | Verjaren eind 2031 |
| Bovenwettelijke vakantie-uren | Verjaren 5 jaar na het einde van het jaar van opbouw | Verjaren eind 2031 |
De termijnen staan in artikel 7:640a en artikel 7:642 van het Burgerlijk Wetboek. Een langere vervaltermijn voor wettelijke uren mag, als je die schriftelijk afspreekt. Redelijkerwijs niet kunnen opnemen is bijvoorbeeld aan de orde als iemand te ziek was, of als de werkgever het onmogelijk maakte om genoeg vakantie op te nemen (Rijksoverheid).
Uitbetalen
Wettelijke vakantie-uren mag je tijdens het dienstverband niet uitbetalen. Dat mag alleen aan het einde van het contract. Bovenwettelijke uren mag je afkopen als werkgever en medewerker het daarover eens zijn. Je kunt elkaar daar niet toe verplichten (Rijksoverheid).
Vakantie aanvragen en goedkeuren
Een medewerker vraagt vakantie aan, en de werkgever moet daar in principe mee instemmen. Bezwaar maken mag alleen bij zwaarwegende bedrijfsbelangen. Dat doe je schriftelijk en binnen 2 weken na de aanvraag. Het wettelijk aantal vakantiedagen moet iemand elk jaar kunnen opnemen, en daar mag je geen bezwaar tegen maken. Voor bovenwettelijke dagen kunnen andere regels gelden (Rijksoverheid).
Voor de planning betekent dat: verzamel vakantiewensen vroeg, zodat je de bezetting rond hebt voordat een aanvraag binnenkomt waar je binnen 2 weken op moet reageren. Wie de formatie uitrekent, houdt rekening met minstens vier weken vakantie per medewerker. Hoe je van urenbehoefte naar formatie komt, lees je in FTE berekenen.
Checklist voor het verlofsaldo
- Reken in uren, niet in dagen.
- Splits het saldo in wettelijke en bovenwettelijke uren, elk met een eigen vervaldatum.
- Verwerk instroom, uitstroom en contractwijzigingen naar verhouding.
- Spreek vast af hoeveel uren een vrije dienst kost.
- Houd tvt-uren en vakantie-uren gescheiden.
- Reageer binnen 2 weken op een vakantieaanvraag.
- Kijk in het voorjaar welke wettelijke uren op 1 juli vervallen, en plan die in.
Veelgestelde vragen over vakantiedagen berekenen
Hoeveel vakantiedagen heb je bij 32 uur per week?
Wettelijk 4 x 32 = 128 vakantie-uren per jaar. In diensten van 8 uur zijn dat 16 dagen. Bovenwettelijke dagen uit de cao of het contract komen daar bovenop.
Hoe reken je vakantie-uren om naar dagen?
Deel de vakantie-uren door de lengte van een gewone dienst. Bij 144 uur en diensten van 9 uur zijn dat 16 dagen. Bij diensten van 8 uur zijn het er 18.
Bouw je vakantie-uren op als je ziek bent?
Ja. Wettelijke vakantie-uren bouw je tijdens ziekte gewoon op. Voor bovenwettelijke uren kan de cao iets anders regelen.
Mag je vakantiedagen uitbetalen?
Bovenwettelijke dagen wel, als werkgever en medewerker het eens zijn. Wettelijke dagen alleen aan het einde van het contract.
Wanneer vervallen wettelijke vakantiedagen?
Zes maanden na het einde van het jaar waarin ze zijn opgebouwd. Uren uit 2026 vervallen dus op 1 juli 2027, tenzij de medewerker ze redelijkerwijs niet kon opnemen of je schriftelijk een langere termijn hebt afgesproken.
Vakantie en bezetting in één planning met Teamspot
Een verlofsaldo is pas bruikbaar als het aansluit op het rooster. In Teamspot zien medewerkers hun rooster in de app voor iOS en Android, en geven ze daar hun beschikbaarheid en verlofaanvragen door. Teamspot heeft ook urenregistratie en afwezigheidsbeheer, zodat gewerkte uren en afwezigheid op één plek staan.
Bij het plannen maakt de automatische planner van Teamspot een roostervoorstel binnen de harde planningsregels die je instelt. Die regels blijven een grens. Lukt het niet om een dienst in te vullen zonder ze te breken, dan blijft de dienst open en zichtbaar. Je bekijkt het voorstel voordat je het toepast. Hoe je vakantie-uren opbouwt en afschrijft, volgt uit je cao en je eigen afspraken.
Wil je zien hoe dat in jouw team werkt? Gebruik hieronder "Vraag een demo aan".